{"id":3259,"date":"2023-11-01T20:15:00","date_gmt":"2023-11-01T19:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/?p=3259"},"modified":"2024-08-19T20:44:59","modified_gmt":"2024-08-19T18:44:59","slug":"rzezba-na-nagrobku-zosi-truskolaskiej-dzielo-jozefa-mojzesza-gabowicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/2023\/11\/01\/rzezba-na-nagrobku-zosi-truskolaskiej-dzielo-jozefa-mojzesza-gabowicza\/","title":{"rendered":"Cmentarz Pow\u0105zkowski. Rze\u017aba na nagrobku Zosi Truskolaskiej – dzie\u0142o J\u00f3zefa Moj\u017cesza Gabowicza"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Rze\u017aba siedz\u0105cej dziewczynki na grobie 13-letniej Zosi Truskolaskiej
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2023<\/em><\/p>\n\n\n\n

W z\u0142ocistej aureoli polskiej jesieni, gdy li\u015bcie drzew rozbrzmiewaj\u0105 barwami, zbli\u017ca si\u0119 1 listopada, Dzie\u0144 Wszystkich \u015awi\u0119tych. W tym czasie, kiedy odwiedzamy groby naszych bliskich opowie\u015b\u0107 o J\u00f3zefie Moj\u017ceszu Gabowiczu nabiera wyj\u0105tkowego blasku.<\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Gabowicz by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 rze\u017ab o wyj\u0105tkowym realizmie, utrwalaj\u0105cych ducha XIX-wiecznego naturalizmu. Jego popiersia i sceny rodzajowe emanowa\u0142y sentymentalnym urokiem, przynosz\u0105c mu s\u0142aw\u0119 zar\u00f3wno w kraju, jak i za granic\u0105. Prace mistrza zachwyca\u0142y krytyk\u00f3w za realistyczne przedstawianie rzeczywisto\u015bci, tworzenie nastrojowych kompozycji i dok\u0142adne odzwierciedlanie detali i form.<\/p>\n\n\n\n

Przyszed\u0142 na \u015bwiat w malowniczym Kolnie 14 lipca 1862 roku. Los rzuci\u0142 go na skomplikowane \u015bcie\u017cki \u017cycia, gdy po \u015bmierci ojca w 1864 roku wraz z matk\u0105 i rodze\u0144stwem przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do \u0141om\u017cy, a p\u00f3\u017aniej do Tykocina. Tam ucz\u0119szcza\u0142 do \u017cydowskiej szko\u0142y dla ch\u0142opc\u00f3w. W sercu rodzinnej biedy nieustannie kie\u0142kowa\u0142a jego mi\u0142o\u015b\u0107 do rze\u017aby.<\/p>\n\n\n\n

Z pasj\u0105 do sztuki J\u00f3zef Gabowicz stan\u0105\u0142 przed wyj\u0105tkowym wyzwaniem – pieszej w\u0119dr\u00f3wki do Warszawy. To nie tylko d\u0142ugi, wyczerpuj\u0105cy marsz przez dot\u0105d nieznane mu tereny, lecz tak\u017ce symboliczna podr\u00f3\u017c ku spe\u0142nieniu swoich artystycznych marze\u0144. Ta trasa by\u0142a pe\u0142na trudno\u015bci. Po pierwsze, m\u0142ody Gabowicz opu\u015bci\u0142 swoj\u0105 rodzin\u0119 i rodzinn\u0105 miejscowo\u015b\u0107, zrywaj\u0105c z korzeniami. Ponadto, w\u0119dr\u00f3wka by\u0142a niezwykle niebezpieczna i m\u0119cz\u0105ca. Ch\u0142opiec musia\u0142 pokona\u0107 liczne kilometry pieszo, pomimo nie\u0142atwego terenu i zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w pogodowych. Brak finans\u00f3w te\u017c mia\u0142 du\u017ce znaczenie. G\u0142\u00f3d i zm\u0119czenie by\u0142y jego sta\u0142ymi towarzyszami. Czasami musia\u0142 liczy\u0107 na \u017cyczliwo\u015b\u0107 nieznajomych, jak to mia\u0142o miejsce po jego przybyciu do Warszawy, gdzie zemdla\u0142 w Ogrodzie Saskim. To w\u0142a\u015bnie tam pewien doktor dostrzeg\u0142 jego wyj\u0105tkowe figurki i skierowa\u0142 go do znanego artysty, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jego mentorem artystycznym. Na przestrzeni czasu nieustannie d\u0105\u017cy\u0142 do doskonalenia swojego rzemios\u0142a rze\u017abiarskiego, a jego pasja i marzenia zaprowadzi\u0142y go do nauki najpierw u Ludwika Kucharzewskiego, a potem u renomowanego Wojciecha Gersona.<\/p>\n\n\n\n

Wyjazd do Petersburga oraz studia na tamtejszej Akademii Sztuk Pi\u0119knych otworzy\u0142y przed nim zupe\u0142nie nowe horyzonty. Po uko\u0144czeniu uczelni, pod\u0105\u017cy\u0142 do Pary\u017ca, gdzie doskonali\u0142 swoje zdolno\u015bci pod bacznym okiem renomowanych mistrz\u00f3w takich jak Gabriel-Jules Thomas i Auguste Rodin. Na pocz\u0105tku XX wieku wr\u00f3ci\u0142 z ogromnym do\u015bwiadczeniem do Warszawy, gdzie rozpocz\u0105\u0142 fascynuj\u0105c\u0105 prac\u0119 jako rytownik w odlewni Braci \u0141opie\u0144skich. Warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o jego udziale w licznych wystawach w Pary\u017cu, Brukseli, Petersburgu, Kijowie oraz Warszawie, gdzie jego dzie\u0142a zawsze przyci\u0105ga\u0142y uwag\u0119. W 1910 rz\u0105d Francji uhonorowa\u0142 go L’Ordre des Palmes Acad\u00e9miques, nagrod\u0105 za ca\u0142okszta\u0142t jego tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W 1915 roku opu\u015bci\u0142 Warszaw\u0119 i wyjecha\u0142 do Moskwy. Po wybuchu rewolucji pa\u017adziernikowej powr\u00f3ci\u0142 do naszego miasta. Jednak jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 straci\u0142a na popularno\u015bci. Artysta popad\u0142 w ub\u00f3stwo. W 1939 roku mistrz zmar\u0142 w zapomnieniu.<\/p>\n\n\n\n

Jego monumentalne dzie\u0142o na Starych Pow\u0105zkach (kwatera 43, rz\u0105d 5, miejsce 9,10) jest to kopia w\u0142oskiej rze\u017aby (1933 rok), umieszczona na grobie 13-letniej Zosi Truskolaskiej. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Rze\u017aba siedz\u0105cej dziewczynki na grobie 13-letniej Zosi Truskolaskiej
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 202<\/em>3<\/p>\n\n\n\n

To jedno z niewielu zachowanych prac Gabowicza, kt\u00f3re przetrwa\u0142y okres II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Sygnatura Jana Gabowicza na rze\u017abie dziewczynki
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 202<\/em>3<\/p>\n\n\n\n

Rze\u017aba przedstawia posta\u0107 siedz\u0105cej dziewczynki, uk\u0142adaj\u0105cej z kwiat\u00f3w napis „SALVE”. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Napis „Salve” na nagrobku
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 202<\/em>3<\/p>\n\n\n\n

To ho\u0142d dla Zosi Truskolaskiej, kt\u00f3ra odesz\u0142a od nas 28 kwietnia 1932 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Cmentarz Pow\u0105zkowski. Gr\u00f3b Zosi Truskolaskiej
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 202<\/em>3<\/p>\n\n\n\n

Historia J\u00f3zefa Gabowicza jest pe\u0142na pasji, wytrwa\u0142o\u015bci i talentu, kt\u00f3re zdoby\u0142y mu miejsce w historii nie tylko polskiej sztuki. W jesiennej atmosferze, kiedy s\u0142o\u0144ce \u0142agodnie o\u015bwietla z\u0142ote li\u015bcie drzew, mo\u017cemy podziwia\u0107 jego dziedzictwo na Starych Pow\u0105zkach, gdzie jego rze\u017aba przetrwa\u0142a up\u0142yw czasu, przypominaj\u0105c nam o wielkim arty\u015bcie i jego niezwyk\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rze\u017aba siedz\u0105cej dziewczynki na grobie 13-letniej Zosi Truskolaskiejfot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2023 W z\u0142ocistej aureoli polskiej jesieni, gdy li\u015bcie drzew rozbrzmiewaj\u0105 barwami, zbli\u017ca si\u0119 1 listopada, Dzie\u0144 Wszystkich \u015awi\u0119tych. W… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3262,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16,18,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3259"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3259"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3269,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3259\/revisions\/3269"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}