{"id":3233,"date":"2025-12-20T15:53:39","date_gmt":"2025-12-20T14:53:39","guid":{"rendered":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/?p=3233"},"modified":"2025-12-20T16:29:40","modified_gmt":"2025-12-20T15:29:40","slug":"kaweczynska-39-dawna-posesja-feliksa-swietochowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/2025\/12\/20\/kaweczynska-39-dawna-posesja-feliksa-swietochowskiego\/","title":{"rendered":"Kaw\u0119czy\u0144ska 39 (Dawna posesja Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego)"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2017<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Pod adresem Kaw\u0119czy\u0144ska 39 w Warszawie<\/strong> znajduje si\u0119 dawna posesja zwi\u0105zana z rodzin\u0105 Aleksandra \u015awi\u0119tochowskiego<\/strong> \u2013 wybitnego pisarza, publicysty i jednego z czo\u0142owych przedstawicieli polskiego pozytywizmu. W g\u0142\u0119bi dzia\u0142ki, poza zwart\u0105 lini\u0105 zabudowy ulicznej, zachowa\u0142 si\u0119 niezwykle cenny, cho\u0107 dzi\u015b ma\u0142o znany obiekt: murowana oficyna o charakterze willowym wzniesiona w 1903 roku<\/strong>. Warte zaznaczenia jest, \u017ce na pocz\u0105tku XX wieku obiekt ten by\u0142 jeszcze zamieszkany.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie doj\u015bcie do frontowej<\/strong> cz\u0119\u015bci oficyny mo\u017cliwe jest poprzez bram\u0119 kamienicy wzniesionej w p\u00f3\u017aniejszym okresie. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2017<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Pierwotnie oficyna funkcjonowa\u0142a jako samodzielny obiekt, jednak w kolejnych dekadach zosta\u0142a stopniowo otoczona zabudow\u0105. Wybudowane nowe kamienice domkn\u0119\u0142y uk\u0142ad podw\u00f3rza, trwale zmieniaj\u0105c percepcj\u0119 oficyny, kt\u00f3ra utraci\u0142a bezpo\u015bredni kontakt z przestrzeni\u0105 ulicy.<\/p>\n\n\n\n

Budynek ten cz\u0119sto okre\u015blany jako tzw. willa \u015awi\u0119tochowskiego stanowi rzadko zachowany przyk\u0142ad zabudowy z okresu poprzedzaj\u0105cego realizacj\u0119 zabudowy kamienicznej<\/strong> w tej cz\u0119\u015bci Pragi. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2017<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Jego obecno\u015b\u0107 pozwala uchwyci\u0107 faz\u0119 przej\u015bciow\u0105 w rozwoju urbanistycznym dzielnicy<\/strong> \u2013 od lu\u017anej zabudowy ku intensywnej zabudowie kamienicznej pierwszych dekad XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Oficyna zosta\u0142a wzniesiona wed\u0142ug projektu K. Relicha dla Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego. Warto przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce w cz\u0119\u015bci publikacji obiekt ten bywa b\u0142\u0119dnie \u0142\u0105czony z postaci\u0105 Aleksandra \u015awi\u0119tochowskiego. Rozbie\u017cno\u015b\u0107 ta wymaga zachowania ostro\u017cno\u015bci interpretacyjnej oraz krytycznego podej\u015bcia do \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2017<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Usytuowanie budynku w g\u0142\u0119bi parceli, jego skala oraz forma architektoniczna sugeruj\u0105, \u017ce mamy do czynienia z obiektem o podwy\u017cszonym standardzie estetycznym<\/strong>, pe\u0142ni\u0105cym funkcj\u0119 mieszkaln\u0105 – co wyr\u00f3\u017cnia go na tle wi\u0119kszo\u015bci praskich oficyn z tego okresu.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Bry\u0142a budynku jest zwarta, niska, o wyd\u0142u\u017conym rzucie i osiowej kompozycji elewacji<\/strong> z wyra\u017anie zaakcentowanym p\u0142ytkim ryzalitem (pseudoryzalitem). Elewacje wykonano z ceg\u0142y, pierwotnie otynkowanej. Zachowane fragmenty detalu architektonicznego \u2013 profilowane obramienia otwor\u00f3w, dekoracyjne nadpro\u017ca oraz skromne gzymsy \u2013 wskazuj\u0105 na inspiracje p\u00f3\u017anym historyzmem<\/strong>, z wyra\u017anymi odniesieniami do motyw\u00f3w spotykanych w baroku.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ryzalit ma form\u0119 prostok\u0105tnego wyst\u0119pu, zwie\u0144czonego tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem<\/strong> o skromnym okapie, wspartym na drewnianej konstrukcji.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2017<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Szczeg\u00f3lnie istotnym elementem jest inskrypcja datuj\u0105ca \u201e1903 R\u201d<\/strong>, umieszczona w osi ryzalitu i stanowi\u0105ca bezpo\u015brednie \u015bwiadectwo czasu powstania obiektu. Dawniej inskrypcja mia\u0142a pe\u0142n\u0105 form\u0119 \u201e1903 R\u201d. Obecnie nie zachowa\u0142a si\u0119 cyfra \u201e1\u201d, po kt\u00f3rej widoczny jest jedynie \u015blad monta\u017cowy oraz ubytek w warstwie tynku.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z najbardziej unikatowych detali s\u0105 zachowane porcelanowe izolatory<\/strong>, osadzone na metalowych hakach. To rzadki przyk\u0142ad pierwotnej instalacji elektrycznej lub komunikacyjnej<\/strong> z pocz\u0105tku XX wieku, niezwykle cenny z punktu widzenia historii techniki.<\/p>\n\n\n\n

S\u0105 to elementy o wysokiej warto\u015bci dokumentalnej, rzadko zachowane w takiej liczbie w zabudowie oficynowej z pocz\u0105tku XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ich obecno\u015b\u0107 potwierdza wczesne zelektryfikowanie obiektu oraz u\u017cytkowanie oficyny w spos\u00f3b nowoczesny jak na realia warszawskiej Pragi prze\u0142omu wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ceramiczne g\u0142\u00f3wki izolator\u00f3w maj\u0105 zielonkawo-niebieski odcie\u0144 i nosz\u0105 \u015blady zabrudze\u0144 oraz korozji element\u00f3w metalowych. Tynk wok\u00f3\u0142 nich jest silnie sp\u0119kany, miejscami odspojony i ubytkowy, ods\u0142aniaj\u0105c ceglane lico muru oraz zapraw\u0119 spoinow\u0105. Widoczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c niewielkie otwory monta\u017cowe i \u015blady po dawnych mocowaniach.<\/p>\n\n\n\n

W osi ryzalitu znajduje si\u0119 otw\u00f3r okienny o zamkni\u0119ciu p\u00f3\u0142kolistym<\/strong>, obecnie zabity p\u0142yt\u0105. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>21<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Otw\u00f3r ten uj\u0119ty jest w dekoracyjne opracowanie sztukatorskie<\/strong>, wykonane w tynku, z zachowanym profilem archiwolty oraz wyra\u017anie zaakcentowanym zwornikiem w osi \u0142uku.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Profilowanie obramienia ma charakter historyzuj\u0105cy, o mi\u0119kko modelowanych kraw\u0119dziach, typowych dla architektury prze\u0142omu XIX i XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 ryzalitu porasta ro\u015blinno\u015b\u0107 pn\u0105ca<\/strong>, kt\u00f3ra miejscami wnika w spoiny i ubytki muru, przyspieszaj\u0105c degradacj\u0119 substancji budowlanej. <\/p>\n\n\n\n

Stan zachowania tej partii elewacji jest jednak bardzo z\u0142y<\/strong>. Widoczne s\u0105 rozleg\u0142e ubytki tynku, liczne sp\u0119kania oraz miejscowe odspojenia, prowadz\u0105ce do ods\u0142oni\u0119cia ceglanego pod\u0142o\u017ca<\/strong>. W obr\u0119bie dekoracji czytelne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c nier\u00f3wno\u015bci powierzchni i lokalne ubytki<\/strong>, kt\u00f3re ujawniaj\u0105 wcze\u015bniejsze warstwy wyko\u0144czeniowe i \u015bwiadcz\u0105 o d\u0142ugotrwa\u0142ym procesie degradacji. Zachowa\u0142a si\u0119 jedynie fragmentaryczna czytelno\u015b\u0107 pierwotnej formy, jednak nadal pozwala rozpozna\u0107 zamys\u0142 kompozycyjny i dekoracyjny tej cz\u0119\u015bci ryzalitu.<\/p>\n\n\n\n

Partie muru w obr\u0119bie ryzalitu wykazuj\u0105 czytelne zr\u00f3\u017cnicowanie wizualne<\/strong>, obejmuj\u0105ce ods\u0142oni\u0119te fragmenty ceg\u0142y, relikty dawnych warstw tynkarskich oraz nier\u00f3wnomierne spoiny, co wskazuje na wieloetapow\u0105 histori\u0119 przekszta\u0142ce\u0144 elewacji.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>17<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Poni\u017cej znajduje si\u0119 prostok\u0105tny otw\u00f3<\/strong>r wej\u015bciowy, r\u00f3wnie\u017c zamkni\u0119ty p\u0142yt\u0105, z wyra\u017anymi \u015bladami przemurowa\u0144 i wt\u00f3rnych ingerencji. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ryzalit pe\u0142ni\u0142 pierwotnie funkcj\u0119 reprezentacyjn\u0105 i porz\u0105dkuj\u0105c\u0105 elewacj\u0119, a dzi\u015b stanowi czytelne \u015bwiadectwo historycznej formy architektonicznej oraz post\u0119puj\u0105cego procesu destrukcji obiektu.<\/p>\n\n\n\n

Na elewacji oficyny <\/strong>odnajdziemy czytelne dekoracyjne opracowania nadpro\u017cy otwor\u00f3w okienn<\/strong>ych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Detal ma form\u0119 ro\u015blinno-wolutow\u0105. W jego centrum znajduje si\u0119 motyw przypominaj\u0105cy stylizowan\u0105 muszl\u0119 lub palmet\u0119, flankowany symetrycznymi wolutami. Element wykonano z materia\u0142u mineralnego, najprawdopodobniej zaprawy o charakterze tynkarskim. Nieregularno\u015bci kraw\u0119dzi sugeruj\u0105 plastyczne opracowanie detalu. Poni\u017cej zachowa\u0142 si\u0119 profilowany gzyms nadokienny o wielocz\u0142onowym przekroju.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>21<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Stan zachowania zdobie\u0144 jest znacznie zdegradowany<\/strong>: widoczne s\u0105 ubytki tynku, sp\u0119kania, odspojenia warstw oraz ods\u0142oni\u0119te fragmenty muru ceglanego. Partie tynku wok\u00f3\u0142 nadpro\u017ca wykazuj\u0105 wt\u00f3rne nawarstwienia i zniszczenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>21<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Otw\u00f3r okienny jest obecnie zabity p\u0142yt\u0105<\/strong>, pozbawiony stolarki, a zachowane elementy architektoniczne pe\u0142ni\u0105 dzi\u015b przede wszystkim funkcj\u0119 dokumentaln\u0105<\/strong>, \u015bwiadcz\u0105c o pierwotnych ambicjach estetycznych obiektu oraz jego historyzuj\u0105cym charakterze, typowym dla prywatnej zabudowy prze\u0142omu XIX i XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f3rna partia oficyny obejmuje trzy otwory okienne w obr\u0119bie dachu, rozmieszczone wzd\u0142u\u017c po\u0142aci i obecnie zamkni\u0119te deskowaniem w uk\u0142adzie pionowym. Wszystkie trzy elementy wykazuj\u0105 zbli\u017cony charakter konstrukcyjny i materia\u0142owy, co pozwala traktowa\u0107 je jako jednorodny zesp\u00f3\u0142 otwor\u00f3w dachowych, pierwotnie pe\u0142ni\u0105cych funkcj\u0119 do\u015bwietlaj\u0105c\u0105 i techniczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>17<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Dwa otwory okienne zosta\u0142y rozmieszczone symetrycznie po obu stronach osi ryzalitu, co wskazuje na ich \u015bwiadome w\u0142\u0105czenie w pierwotn\u0105 kompozycj\u0119 elewacji. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Na jednym z nich odnajdziemy zachowane skrzyd\u0142o okienne<\/strong>, wykonane z pionowo u\u0142o\u017conych desek, pozbawione obecnie szyb<\/strong>. Na kraw\u0119dziach skrzyd\u0142a widoczne s\u0105 metalowe zawiasy<\/strong>, zachowane w uk\u0142adzie charakterystycznym dla stolarki okiennej, co potwierdza pierwotn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 otwierania skrzyd\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

Trzeci otw\u00f3r usytuowany jest w obr\u0119bie po\u0142aci dachowej, poza osi\u0105 kompozycyjn\u0105 posiada form\u0119 drewnianego okna o pionowych proporcjach<\/strong>, osadzonego w prostym, deskowym obramieniu.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>21<\/figcaption><\/figure><\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Zachowane metalowe zawiasy rozmieszczone po obu stronach skrzyd\u0142a<\/strong> oraz centralnie umieszczony element zamykaj\u0105cy<\/strong> wskazuj\u0105 na pierwotne funkcjonowanie tego elementu jako otworu otwieranego, typowego dla stolarki okiennej. <\/p>\n\n\n\n

Ich lokalizacja, proporcje oraz powtarzalno\u015b\u0107 formy pozwalaj\u0105 interpretowa\u0107 je jako otwory o pierwotnej funkcji okiennej, przeznaczone do do\u015bwietlenia i przewietrzania przestrzeni poddasza.<\/p>\n\n\n\n

Stan zachowania otwor\u00f3w okiennych jest znacznie zdegradowany<\/strong>. Widoczne s\u0105 przebarwienia drewna, sp\u0119kania, deformacje oraz \u015blady d\u0142ugotrwa\u0142ego oddzia\u0142ywania wilgoci i czynnik\u00f3w atmosferycznych oraz biologicznych. W bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie okna obserwuje si\u0119 zniszczenia pokrycia dachowego i obr\u00f3bek blacharskich<\/strong>, a tak\u017ce nagromadzenie ro\u015blinno\u015bci w strefie styku dachu z elewacj\u0105, co sprzyja dalszej degradacji tej cz\u0119\u015bci konstrukcji.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>24<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Przewody kominowe usytuowane s\u0105 w g\u00f3rnej partii bry\u0142y oficyny i wyprowadzone ponad po\u0142a\u0107 dachow\u0105. Ich stan zachowania jest znacznie pogorszony. Widoczne s\u0105 ubytki spoin, lokalne rozlu\u017anienia struktury muru oraz rozwini\u0119ta sukcesja ro\u015blinno\u015bci, w tym samosiewy wyrastaj\u0105ce bezpo\u015brednio ze spoin. Forma komin\u00f3w sugeruje pierwotne rozwi\u0105zania grzewcze, typowe dla niewielkich obiekt\u00f3w mieszkalnych prze\u0142omu XIX i XX wieku. <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>21<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 obrazuje wysoki stopie\u0144 zaniedbania konserwatorskiego obiektu<\/strong>. Rozwini\u0119ta sukcesja ro\u015blinno\u015bci, wynikaj\u0105ca z d\u0142ugotrwa\u0142ego braku prac utrzymaniowych, przyczynia si\u0119 do dalszej degradacji zar\u00f3wno muru ceglanego, jak i element\u00f3w drewnianych oraz tynkarskich, stanowi\u0105c istotne zagro\u017cenie dla zachowania substancji zabytkowej.<\/p>\n\n\n\n

A przecie\u017c obiekt stanowi cenny zabytek wpisany do rejestru zabytk\u00f3w nieruchomych co potwierdza umieszczony na murze znak B\u0142\u0119kitnej Tarczy<\/strong>, cz\u0119\u015bciowo przys\u0142oni\u0119ty przez bujnie rozwini\u0119t\u0105 pn\u0105c\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>21<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Oficyna zosta\u0142a wpisana do rejestru zabytk\u00f3w nieruchomych pod numerem A-1310 w dniu 18 wrze\u015bnia 2015 r<\/strong>oku. Ponadto historyczny uk\u0142ad urbanistyczny ulicy Kaw\u0119czy\u0144skiej<\/strong>, w obr\u0119bie kt\u00f3rego obiekt si\u0119 znajduje, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c obj\u0119ty ochron\u0105 prawn\u0105 poprzez wpis obszaru do rejestru zabytk\u00f3w pod numerem A-1629 w dniu 19 marca 2021 r.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>21<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ty\u0142 willi \u015awi\u0119tochowskiego ukazuje najbardziej surowe i u\u017cytkowe oblicze obiektu<\/strong>, pozbawione dekoracyjnej artykulacji z elewacji dziedzi\u0144cowej. Elewacja tylna ma charakter niemal \u015blepej \u015bciany<\/strong>, wykonanej z ceg\u0142y, bez wyra\u017anych podzia\u0142\u00f3w architektonicznych.<\/p>\n\n\n\n

Jest to cenne \u015bwiadectwo pierwotnej logiki zagospodarowania posesji<\/strong> oraz kontrastuje z bardziej artyku\u0142owan\u0105 frontow\u0105 elewacj\u0105 osiow\u0105, podkre\u015blaj\u0105c dwoisty, rezydencjonalno-u\u017cytkowy charakter ca\u0142ego za\u0142o\u017cenia.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>17<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Pomimo zaawansowanego stanu degradacji obiekt zachowuje wyj\u0105tkow\u0105 aur\u0119 miejsca naznaczonego histori\u0105 i pami\u0119ci\u0105. Nawarstwienia materia\u0142owe, \u015blady dawnych przekszta\u0142ce\u0144 oraz obecno\u015b\u0107 detalu architektonicznego nadaj\u0105 mu szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107 narracyjn\u0105 i estetyczn\u0105. Jest to przestrze\u0144 o wyra\u017anym potencjale kulturotw\u00f3rczym, kt\u00f3ra po odpowiednich pracach zabezpieczaj\u0105cych i konserwatorskich mog\u0142aby zosta\u0107 przystosowana do funkcji kulturalnych, takich jak kameralne wystawy, dzia\u0142ania artystyczne, spotkania edukacyjne czy inicjatywy lokalne.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a>
Dawny dom Feliksa \u015awi\u0119tochowskiego
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 20<\/em>17<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Zachowanie i przywr\u00f3cenie czytelno\u015bci tego obiektu stanowi\u0142oby nie tylko akt ochrony materialnego dziedzictwa architektonicznego, lecz tak\u017ce \u015bwiadome dzia\u0142anie na rzecz zachowania ci\u0105g\u0142o\u015bci kulturowej miejsca. Ocalenie oficyny jako \u015bwiadectwa dawnej zabudowy i historii tej cz\u0119\u015bci miasta ma istotne znaczenie dla przysz\u0142ych pokole\u0144, umo\u017cliwiaj\u0105c im bezpo\u015bredni kontakt z autentyczn\u0105 substancj\u0105 historyczn\u0105 oraz zrozumienie przemian urbanistycznych i spo\u0142ecznych, jakie tu zachodzi\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pod adresem Kaw\u0119czy\u0144ska 39 w Warszawie znajduje si\u0119 dawna posesja zwi\u0105zana z rodzin\u0105 Aleksandra \u015awi\u0119tochowskiego \u2013 wybitnego pisarza, publicysty i jednego z czo\u0142owych przedstawicieli polskiego pozytywizmu. W g\u0142\u0119bi dzia\u0142ki, poza… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3242,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3233"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3233"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3388,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3233\/revisions\/3388"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}