\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/bedeker.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/KosciolMatkiBozejLoretanskiej_tablica.jpg\")
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Spaceruj\u0105c ul. Ratuszow\u0105 w Warszawie dostrzegamy ma\u0142y, niepozorny z zewn\u0105trz ko\u015bci\u00f3\u0142. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2018 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Wiele os\u00f3b przechodzi obok tej \u015bwi\u0105tyni oboj\u0119tnie s\u0105dz\u0105c, \u017ce w \u015brodku nie ma niczego ciekawego. Nic bardziej mylnego. A przecie\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej po\u0142o\u017cony przy Ratuszowej 5a w Warszawie jest najstarsz\u0105 istniej\u0105c\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 na Pradze. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 na terenie ograniczonym od zachodu i p\u00f3\u0142nocy Warszawskim Ogrodem Zoologicznym, od po\u0142udnia ulic\u0105 Ratuszow\u0105 i wschodu ul. Jagiello\u0144sk\u0105. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>\u0179r\u00f3d\u0142o: \u00a9 autorzy OpenStreetMap<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Teren ko\u015bcio\u0142a jest ogrodzony murem.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Fasada ko\u015bcio\u0142a Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej w Warszawie powsta\u0142a w duchu XIX wiecznego historyzmu. Dostrze\u017cemy w niej formy neorenesansowe po\u0142\u0105czone ze stylem arkadowym, kt\u00f3ry czasami uznaje si\u0119 za form\u0119 przej\u015bciow\u0105 mi\u0119dzy klasycyzmem, a historyzmem. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wny element fasady stanowi\u0105 cztery pilastry toska\u0144skie koloru bia\u0142ego. Trzony ich s\u0105 g\u0142adkie. Na dole w centralnej cz\u0119\u015bci dostrzegamy masywne metalowe drzwi. Po ich obydwu stronach znajduj\u0105 si\u0119 prostok\u0105tne blendy, w kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wmurowano tablice pami\u0105tkowe. Nad drzwiami i blendami umieszczono trzy tr\u00f3jk\u0105tne nacz\u00f3\u0142ki. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
W \u015brodkowym (wi\u0119kszym) nacz\u00f3\u0142ku zainstalowano elektryczn\u0105 lamp\u0119 o\u015bwietlaj\u0105c\u0105 wej\u015bcie do ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Nacz\u00f3\u0142ki posiadaj\u0105 motyw dekoracyjny w kszta\u0142cie pasa z\u0142o\u017conego z z\u0105bk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci fasady znajduj\u0105 si\u0119 trzy du\u017ce p\u00f3\u0142koliste okna. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Nasz\u0105 uwag\u0119 zwraca tryglifowy fryz. Celowo nie napisa\u0142em tryglifowo-metopowy, gdy\u017c nie odnajdziemy w nim metop. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Tryglify znajduj\u0105 si\u0119 nad ka\u017cd\u0105 kolumn\u0105 oraz s\u0105 rozmieszczone nad ich \u015brodkami. Tworz\u0105c omawiany fryz nie zachowano w pe\u0142ni zasady tryglifu rz\u0105dz\u0105cej porz\u0105dkiem doryckim. Odst\u0119pstwem od niej jest chocia\u017cby brak tryglifu na kraw\u0119dziach fryzu. Poni\u017cej tryglif\u00f3w znajduje si\u0119 element belkowania w postaci w\u0105skiej poziomej listwy (tenia), pod kt\u00f3r\u0105 na wysoko\u015bci ka\u017cdego tryglifu s\u0105 malutkie listewki (regula) ozdobione sze\u015bcioma \u0142ezkami (gutty). Nad tryglifami nie odnajdziemy mutulus\u00f3w z guttami.<\/p>\n\n\n\n
Nad fryzem znajduje si\u0119 tympanon, kt\u00f3ry zosta\u0142 ozdobiony du\u017cymi z\u0105bkami. W g\u00f3rnej jego cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 krzy\u017c.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Nad dachem ko\u015bcio\u0142a dostrzegamy sygnaturk\u0119 (ma\u0142\u0105, wie\u017c\u0119) r\u00f3wnie\u017c zwie\u0144czon\u0105 krzy\u017cem. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Od po\u0142udniowej strony \u015bwi\u0105tynia posiada dwie okr\u0105g\u0142e baszty zako\u0144czone latarniami.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej w Warszawie
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej w Warszawie
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Miejsce to jest prawdziwym pomnikiem polskiej historii. Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a skrywa w sobie prawdziwy skarb, pere\u0142k\u0119 w\u015br\u00f3d warszawskich zabytk\u00f3w \u2013 Domek Loreta\u0144ski. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej stanowi dawn\u0105 kaplic\u0119 nieistniej\u0105cego barokowego ko\u015bcio\u0142a oo. bernardyn\u00f3w na Pradze.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>Domek Loreta\u0144ski w ko\u015bciele Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej w Warszawie
(widok z g\u00f3ry)
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2019<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
Warszawska Praga na przestrzeni dziej\u00f3w mia\u0142a kilka ko\u015bcio\u0142\u00f3w, tak\u017ce parafialnych. Julian Bartoszewicz w swojej publikacji z 1855 roku \u201eKo\u015bcio\u0142y Warszawskie Rzymsko-Katolickie opisane pod wzgl\u0119dem historycznym\u201d stwierdzi\u0142, \u017ce najwi\u0119cej ich przyby\u0142o dopiero za panowania Zygmunta III Wazy, a ich kres nast\u0105pi\u0142 podczas wojen napoleo\u0144skich. <\/p>\n\n\n\n
\n\n\n
<\/a>Julian Bartoszewicz
1855 (Warszawa : S. Orgelbrand)
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Narodowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
XVII wiek<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pomimo tego, \u017ce obecnie ko\u015bcio\u0142em Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej opiekuj\u0105 si\u0119 ksi\u0119\u017ca diecezjalni, to jego historia jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z duchowymi synami \u015bwi\u0119tego Franciszka z Asy\u017cu.<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu przez niespe\u0142na 250 lat pos\u0142ug\u0119 sprawowa\u0142 zakon ojc\u00f3w bernardyn\u00f3w. Sprowadzenie ich na prawy brzeg Wis\u0142y nie by\u0142o zadaniem \u0142atwym Nieskuteczne pr\u00f3bowano to zrobi\u0107 pod koniec XVI oraz na pocz\u0105tku XVII wieku. Nie uda\u0142o si\u0119 to Warszyckim, kt\u00f3rzy w 1598 roku pragn\u0119li ulokowa\u0107 oo. bernardyn\u00f3w w Gol\u0119dzinowie. W planach mieli wybudowanie murowanego ko\u015bci\u00f3\u0142ka pod wezwaniem \u015bw. Antoniego wraz z drewnianym klasztorem. W p\u00f3\u017aniejszym czasie bezskutecznych wysi\u0142k\u00f3w podj\u0105\u0142 si\u0119 mieszanin Krzysztof Lupus, a nast\u0119pnie wojewoda pozna\u0144ski Jan Ostror\u00f3g. Finansowali oni budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a pod wezwaniem \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu.<\/p>\n\n\n\n Sytuacja uleg\u0142a zmianie dzi\u0119ki dw\u00f3m biskupom. Pierwszy z nich to bp kamieniecki Adam Nowodworski (w\u0142a\u015bciciel obok Adama Kazanowskiego cz\u0119\u015bci Pragi), kt\u00f3ry podarowa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 grunt\u00f3w pod budow\u0119 klasztoru i ko\u015bcio\u0142a. Drugim wspomnianym biskupem jest bp p\u0142ocki Henryk Firlej. W tamtym okresie Praga podlega\u0142a diecezji p\u0142ockiej, zatem zgoda biskupa p\u0142ockiego by\u0142a niezb\u0119dna. <\/p>\n\n\n\n W 1617 roku biskup p\u0142ocki Henryk Firlej po\u015bwi\u0119ci\u0142 kamie\u0144 w\u0119gielny pod ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor w obecno\u015bci kr\u00f3la Zygmunta III oraz m\u0142odego ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa. <\/p>\n\n\n\n Fundatorem budowy drewnianej \u015bwi\u0105tyni zosta\u0142 wspomniany wcze\u015bniej biskup p\u0142ocki. <\/p>\n\n\n\n Klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142 otrzyma\u0142y drewnian\u0105 konstrukcje, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a do lat 20 XVII wieku. Dzi\u0119ki fundacji Zofii Lubienieckiej (Kryskiej) herbu Doliwa – \u017cony kanclerza kr\u00f3lewskiego koronnego Feliksa Kryskiego rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wieloletnia budowa murowanego ko\u015bcio\u0142a pod wezwaniem Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP. <\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki wsparciu Waz\u00f3w (Zygmunta III i p\u00f3\u017aniej jego syna W\u0142adys\u0142awa IV) zako\u0144czono prawie dziesi\u0119cioletni\u0105 budow\u0119 nowej \u015bwi\u0105tyni na Pradze w pierwszej po\u0142owie XVII wieku. Zabudowania klasztorne jeszcze przez d\u0142ugie lata pozostawa\u0142y drewniane. Dopiero w drugiej po\u0142owie XVII wieku wzniesiono po p\u00f3\u0142nocnej stronie ko\u015bcio\u0142a murowane mury klaszorne.<\/p>\n\n\n\n W 1643 roku znany muzyk kr\u00f3lewski i kompozytor Adam Jarz\u0119bski w swoim poemacie (\u201eGo\u015bciniec, abo kr\u00f3tkie opisanie Warszawy\u201d) <\/em>opisa\u0142 wspomnian\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119.<\/p>\n\n\n\n Przy po\u0142udniowej \u015bcianie (najprawdopodobniej wg projektu znanego architekta kr\u00f3lewskiego Constantino Tencalli) wybudowano kaplic\u0119 z tzw. Domkiem Loreta\u0144skim. Kaplica stanowi\u0142a kopi\u0119 Domku \u015bw. Rodziny w Loreto we W\u0142oszech. W \u00f3wczesnej Europie istnia\u0142o du\u017co takich kopii. Sanktuarium w Loreto jest miejscem licznych pielgrzymek do dnia dzisiejszego. Sam kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV w swojej m\u0142odo\u015bci odby\u0142 podr\u00f3\u017c do W\u0142och, gdzie mia\u0142 okazj\u0119 zobaczy\u0107 t\u0105 wspania\u0142\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119.<\/p>\n\n\n\n Sanktuarium w Loreto wybudowano pod koniec XIII wieku. Do jego budowy u\u017cyto kamieni pochodz\u0105cych z Nazaretu. Za\u0142o\u017ceniem architektonicznym by\u0142o dobudowanie do istniej\u0105cej groty pomieszczenia, kt\u00f3re razem mia\u0142y tworzy\u0107 jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Domek sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch pomieszcze\u0144. W pierwszym znajduje si\u0119 figura Matki Bo\u017cej. Druga izb\u0105 jest kuchnia, w kt\u00f3rej mo\u017cemy dostrzec kominek i szafk\u0119 na naczynia.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cna posta\u0107, o kt\u00f3rej trzeba wspomnie\u0107, to ojciec Wincenty Morawski. B\u0119d\u0105c w Loreto wspomniany bernardyn osobi\u015bcie zebra\u0142 niezb\u0119dne dane i przywi\u00f3z\u0142 je z W\u0142och do Polski. W celu najwierniejszego odtworzenia Domku Loreta\u0144skiego stworzy\u0142 model, kt\u00f3ry niestety nie zachowa\u0142 si\u0119 do dnia dzisiejszego. G\u0142\u00f3wnymi fundatorami byli kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV oraz kr\u00f3lowa Cecylia Renata, kt\u00f3ra mia\u0142a ogromny sentyment do tego typu \u015bwi\u0105ty\u0144. <\/p>\n\n\n\n W 1638 podczas podr\u00f3\u017cy do Baden i Wiednia odwiedzili kilka Domk\u00f3w Loreta\u0144skich, gdzie kr\u00f3lowa Cecylia Renata uczestniczy\u0142a w nabo\u017ce\u0144stwach. Budow\u0119 nowego sanktuarium r\u00f3wnie\u017c wsparli m\u0142odzi kr\u00f3lewicze Jan Kazimierz i Karol Ferdynand. Budowa trwa\u0142a dwa lata i zosta\u0142a zako\u0144czona w 1642 roku. Wyb\u00f3r miejsca nie by\u0142 przypadkowy. Domek Loreta\u0144ski powsta\u0142 w sercu XVII wiecznej Pragi, obok klasztoru i ko\u015bcio\u0142a oo. bernardyn\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Domek Loreta\u0144ski wzniesiono na cokole z piaskowca. Pierwotnie jego wystr\u00f3j by\u0142 bardzo bogaty. Zapewne jak orygina\u0142 ozdobiono go licznymi p\u0142askorze\u017abami i figurami. Na pocz\u0105tku posiada\u0142 trzy portale (wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pi\u0119\u0107). Oprawa ich zosta\u0142a wykonana z czarnego marmuru d\u0119bnickiego. Na jego fasadzie umieszczono korynckie p\u00f3\u0142kolumny. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce w ich kapitelach zamiast li\u015bci akantu odnajdziemy cebulki najprawdopodobniej czosnku. <\/p>\n\n\n\n Od strony wschodniej Domku Loreta\u0144skiego na jednej z p\u00f3\u0142kolumn dostrzegamy herb Leszczyc.<\/p>\n\n\n\n Po p\u00f3\u0142nocnej stronie Domku Loreta\u0144skiego znajduje si\u0119 p\u00f3\u0142kolumna z herbem Pierzcha\u0142a lub Korab.<\/p>\n\n\n\n Uk\u0142ad p\u00f3\u0142kolumn pokrywa si\u0119 z tym, kt\u00f3ry jest w oryginalnym Domku w Loreto. <\/p>\n\n\n\n W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci Domku Loreta\u0144skiego odnajdziemy fryz z meandrem. Domek w Loreto r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 ozdobiony tym motywem.<\/p>\n\n\n\n Nad fryzem znajduje si\u0119 gzyms, kt\u00f3ry jest udekorowany ornamentem ro\u015blinnym.<\/p>\n\n\n\n Adam Jarz\u0119bski w swoim poemacie (\u201eGo\u015bciniec, abo kr\u00f3tkie opisanie Warszawy\u201d<\/em>) dosy\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo upami\u0119tni\u0142 wygl\u0105d Domku Loreta\u0144skiego na Pradze. <\/p>\n\n\n\n Jak dowiadujemy si\u0119 z \u201eGo\u015bci\u0144ca\u201d, przed o\u0142tarzem znajdowa\u0142a\nsi\u0119 krata. Za o\u0142tarzem na kominku umieszczono gliniany garnuszek i miseczki oraz drewniane sztu\u0107ce imituj\u0105ce naczynia z\nDomku Loreta\u0144skiego. <\/p>\n\n\n\n Prawdopodobnie to kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV (przed 1640 rokiem) sprowadzi\u0142 z W\u0142och do Polski drewnian\u0105 figur\u0119 Matki Boskiej Loreta\u0144skiej, kt\u00f3r\u0105 umieszczono wewn\u0105trz kaplicy. <\/p>\n\n\n\n Siostra kr\u00f3la Anna Katarzyna Konstancja ofiarowa\u0142a szaty z drogocennych tkanin. Dwie z\u0142ote korony dla Matki Boskiej i Dzieci\u0105tka wraz ze strojem koronacyjnym ozdobionym z\u0142otem i drogocennymi kamieniami zosta\u0142y ufundowane przez kr\u00f3low\u0105 Cecyli\u0119 Renat\u0119. <\/p>\n\n\n\n Nieznany autor namalowa\u0142 obraz przedstawiaj\u0105cy kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV w trakcie uroczystego przekazania kluczy do kaplicy loreta\u0144skiej oo. bernardynom. <\/p>\n\n\n\n Uwag\u0119 zwraca figura Matki Boskiej, kt\u00f3ra zosta\u0142a umieszczona w centralnej wie\u017cy kaplicy loreta\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n Willem Hondius w 1646 roku stworzy\u0142 miedzioryt z portretem Adama Kazanowskiego (w\u0142a\u015bciciela cz\u0119sci Pragi).<\/p>\n\n\n W tle dostrzegamy ko\u015bci\u00f3\u0142 ojc\u00f3w bernardyn\u00f3w wraz z przylegaj\u0105c\u0105 do niego kaplic\u0105 loreta\u0144sk\u0105. <\/p>\n\n\n\n 10 lutego 1648 roku kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV nada\u0142 Pradze biskupiej prawa miejskie. Domek Loreta\u0144ski zosta\u0142 wymieniony w akcie lokacji miasta.<\/p>\n\n\n\n W dokumencie lokacji Pragi, w jego centralnej cz\u0119\u015bci, zauwa\u017camy herb, co jest czym\u015b bardzo rzadkim. Nie zabrak\u0142o w nim Domku Loreta\u0144skiego. Potwierdza to ogromn\u0105 fascynacj\u0119 kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV prask\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105. Na przestrzeni dziej\u00f3w Praga i Loreto to jedyne miejsca na \u015bwiecie, kt\u00f3re w swoich herbach posiadaj\u0105 Domek Loreta\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n W herbie Pragi nad Domkiem Loreta\u0144skim znajduje si\u0119 objawienie Matki Bo\u017cej. Sam Domek jest trzymany przez trzech anio\u0142\u00f3w. Nie zabrak\u0142o tak\u017ce herbu biskupa Micha\u0142a Dzia\u0142y\u0144skiego (ogo\u0144czyk) – p\u00f3\u0142 strza\u0142y bia\u0142ej na p\u00f3\u0142 pier\u015bcieniu wraz z infu\u0142\u0105 i pastora\u0142em. Na \u015brodku w dolnej cz\u0119\u015bci odnajdziemy bia\u0142y miecz niemiecki, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 pomi\u0119dzy dwoma kluczami (herb kapitu\u0142y kamienieckiej).<\/p>\n\n\n\n 20 maja 1648 roku podczas powrotu z Wilna kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw IV zmar\u0142 w Mereczu. Najprawdopodobniej przyczyn\u0105 \u015bmierci by\u0142o przedawkowanie \u015brodk\u00f3w przeczyszczaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n Z mowy ksi\u0119dza bernardyna Aleksandra Ostropolskiego z 1648 roku dowiadujemy si\u0119, \u017ce cia\u0142o kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV by\u0142o wystawione w Domku Loreta\u0144skim na Pradze.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnie trumna zosta\u0142a wyprowadzona z Pragi do Zamku Warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n Niestety nied\u0142ugo ko\u015bci\u00f3\u0142 i kaplica cieszy\u0142y si\u0119 bogactwem i \u015bwietno\u015bci\u0105. W 1656 roku podczas trzydniowej bitwy o Warszaw\u0119 (II wojna p\u00f3\u0142nocna) \u015bwi\u0105tynia wraz z zabudowaniami klasztornymi zosta\u0142a zniszczona, a tak\u017ce ograbiona z wszelkich bogactw. Najprawdopodobniej to wtedy bezpowrotnie znikn\u0119\u0142y p\u0142askorze\u017aby z Domku Loreta\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n Mocno zniszczone podczas potopu szwedzkiego ko\u015bci\u00f3\u0142 wraz zabudowaniami klasztornymi w Pradze odbudowano cz\u0119\u015bciowo dzi\u0119ki wsparciu finansowemu kasztelana krakowskiego Stanis\u0142awa Warszyckiego. <\/p>\n\n\n\n W 1658 roku nowym fundatorem odbudowy \u015bwi\u0105tyni zosta\u0142 wojewoda sandomierski Micha\u0142 Warszycki. <\/p>\n\n\n\n Odbudow\u0105 Domku Loreta\u0144skiego zaj\u0105\u0142 si\u0119 starosta kobyli\u0144ski Adam Warszycki, a w p\u00f3\u017aniejszym okresie pleban z Niepor\u0119tu ks. W\u0119gierski. <\/p>\n\n\n\n W 1675 roku biskup J. Karski uroczy\u015bcie po\u015bwi\u0119ci\u0142 odbudowane sanktuarium, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 szczeg\u00f3lnym miejscem kultu nie tylko dla mieszka\u0144c\u00f3w Pragi, ale tak\u017ce dla mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy.<\/p>\n\n\n\n XVIII wiek<\/strong><\/p>\n\n\n Ponowna konsekracja ko\u015bcio\u0142a nast\u0105pi\u0142a po wielu latach. Dokona\u0142 jej w 1738 roku sufragan p\u0142ocki, biskup Marcin Za\u0142uski.<\/p>\n\n\n\n Juljan Bartoszewicz w swojej publikacji z 1855 roku \u201eKo\u015bcio\u0142y Warszawskie Rzymsko-Katolickie opisane pod wzgl\u0119dem historycznym\u201d napisa\u0142, \u017ce w ka\u017cd\u0105 sobot\u0119 adwentu ludno\u015b\u0107 Warszawy i okolic t\u0142umnie odwiedza\u0142a Praski Loret, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 procesje na kolanach po korytarzach wok\u00f3\u0142 kaplicy.<\/p>\n\n\n\n Z \u201eOpisu obyczaj\u00f3w i zwyczaj\u00f3w za panowania Augusta III\u201d ksi\u0119dza J\u0119drzeja Kitowicza dowiadujemy si\u0119, \u017ce kiedy Wis\u0142a by\u0142a skuta lodem dochodzi\u0142o do pielgrzymek student\u00f3w szk\u00f3\u0142 pijar\u00f3w i jezuit\u00f3w. Jak nie trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, nie przebiega\u0142y one w pokojowej atmosferze.<\/p>\n\n\n\n Kres tym bijatykom po\u0142o\u017cy\u0142 marsza\u0142ek wielki koronny Franciszek Bieli\u0144ski, kt\u00f3ry wyda\u0142 rozkaz aby co drug\u0105 sobot\u0119, na przemian, studenci pijarscy i jezuiccy do kaplicy loreta\u0144skiej pielgrzymowali.<\/p>\n\n\n\n W drugiej po\u0142owie XVIII wieku Maciej Deutsch stworzy\u0142 pomiarowy plan Pragi, na kt\u00f3rym nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 ko\u015bcio\u0142a i klasztoru oo. bernardyn\u00f3w na Pradze wraz z przylegaj\u0105cym Domkiem Loreta\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n W 1772 roku w\u0142oski malarz Bernardo Bellotto namalowa\u0142 obraz \u201eWidok Warszawy od strony Pragi\u201d. <\/em>Jest to jedna z zachowanych wedut, kt\u00f3re mo\u017cemy zobaczy\u0107 w sali Canaletta (Zamek Kr\u00f3lewski w Warszawie – Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej). <\/p>\n\n\n\n Z lewej strony obrazu mistrz namalowa\u0142 klasztor i ko\u015bci\u00f3\u0142 ojc\u00f3w bernardyn\u00f3w na Pradze.<\/p>\n\n\n\n Na obrazie nie zabrak\u0142o drewnianej zabudowy Pragi.<\/p>\n\n\n\n Najprawdopodobniej na zam\u00f3wienie kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta powsta\u0142a akwaforta, kt\u00f3ra jest replik\u0105 obrazu olejnego.<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Autor wzoru: Christian Wilhelm Ernst Dietrich
(po 1906) (Pozna\u0144 : Rotograwura Ksi\u0119garni i Drukarni \u015bw. Wojciecha)
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Narodowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Aleksander Lesser,
Zbiory Muzeum Narodowe w Warszawie,
sygnatura DI 31659 MNW <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Constitvcie Seymv Walnego Koronnego, w Warszawie Roku M.DC.XI. Dnia dziewi\u0105tego Listopada
(1625)
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Cyfrowa UMCS<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
\n\n\n<\/a>
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
sygnatura DI 31651 MNW <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Galle Philip , Galle Theodor (miedzioryt)
\u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Narodowe w Warszawie
(Sygnatura: Gr.Ob.Hol.201148 MNW ) <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Aleksander Lesser. Zbiory Muzeum Narodowe w Warszawie,
sygnatura DI 31665 MNW <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2018 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
(widoczny herb Leszczyc)
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
(widoczny herb Pierzcha\u0142a lub Korab)
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2019<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2020<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
\n\n\n<\/a>
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2019 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
loreta\u0144skiej.
(pocz\u0105tek XVIII w.; olej; p\u0142\u00f3tno)
(nieznany malarz polski)
fot. Krzysztof Wilczy\u0144ski
Muzeum Narodowe w Warszawie.
Sygnatura: MP 4910 MNW<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
loreta\u0144skiej (fragment obrazu).
(pocz\u0105tek XVIII w.; olej; p\u0142\u00f3tno)
(nieznany malarz polski)
fot. Krzysztof Wilczy\u0144ski
Muzeum Narodowe w Warszawie.
Sygnatura: MP 4910 MNW <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n<\/a>
rys. Willem Hondius (1646 r.), miedzioryt. <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
rys. Willem Hondius (1646 r.), miedzioryt. <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Archiwum G\u0142\u00f3wne Akt Dawnych. Zbi\u00f3r dokument\u00f3w pergaminowych.
Sygnatura: 1659 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Archiwum G\u0142\u00f3wne Akt Dawnych. Zbi\u00f3r dokument\u00f3w pergaminowych. Sygnatura: 1659 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
(zdj\u0119cie wykonano w 1891 roku)
Wilhelm Grabowski
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Narodowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Monarchy W\u0142adys\u0142awa Czwartego […]
ks. Aleksander Ostropolski
Warszawa, Drukarnia Piotra Elerta J.K.M. Typographa (1648 rok)
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu
Sygnatura: SD 2609 I<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Monarchy W\u0142adys\u0142awa Czwartego […]
(fragment strony tytu\u0142owej ze wsp\u00f3\u0142czesnym zaznaczeniem)
ks. Aleksander Ostropolski
Warszawa, Drukarnia Piotra Elerta J.K.M. Typographa (1648 rok)
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu
Sygnatura: SD 2609 I <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Beschreibung der Bataille, wie sie vor Warschau gestanden den 29\/19 Jul\u00ff A.\u00b0 1656, nachmittag : Welches wahr der Andere Tag.
In Franckfurt am Mayn : Durch Weyl. Matth\u00e4i Merians seel. Erben, 1663
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Narodowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Domek Loreta\u0144ski w ko\u015bciele Matki Bo\u017cej Loreta\u0144skiej w Warszawie
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2019 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/a>
Opracowanie merytoryczne materia\u0142u i koncepcji makiety:
Anna Topolska, Jolanta Wi\u015bniewska, Krzysztof Zwierz
Konsultacje i nadz\u00f3r merytoryczny prof. Robert Kunk
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2019 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
wydany przez Edwarda Raczy\u0144skiego.
Pozna\u0144 (1840r.)
\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Narodowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Zbiory Fotografii i Rysunk\u00f3w Pomiarowych Instytutu Sztuki PAN nr inw. 752
Zamieszczono za zgod\u0105 Instytutu Sztuki PAN<\/strong>
W celu dalszego wykorzystania nale\u017cy kontaktowa\u0107 si\u0119 z Instytutem Sztuki PAN<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Pomiarowy plan Pragi, 1765 r. – fragment, Maciej Deutsch.
Zbiory Fotografii i Rysunk\u00f3w Pomiarowych Instytutu Sztuki PAN nr inw. 752
Zamieszczono za zgod\u0105 Instytutu Sztuki PAN<\/strong>
W celu dalszego wykorzystania nale\u017cy kontaktowa\u0107 si\u0119 z Instytutem Sztuki PAN<\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
W zbiorach Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej.
(fot. Andrzej Ring, Lech Sandzewicz)
Sygnatura: ZKW 438
Zamieszczono za zgod\u0105 Dyrekcji Zamku Kr\u00f3lewskiego \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej. W celu dalszego wykorzystania nale\u017cy kontaktowa\u0107 si\u0119 z Archiwum Zamku Kr\u00f3lewskiego \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej. <\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
(fragment obrazu)
W zbiorach Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej.
(fot. Andrzej Ring, Lech Sandzewicz)
Sygnatura: ZKW 438
Zamieszczono za zgod\u0105 Dyrekcji Zamku Kr\u00f3lewskiego \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej. W celu dalszego wykorzystania nale\u017cy kontaktowa\u0107 si\u0119 z Archiwum Zamku Kr\u00f3lewskiego \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej. <\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
Bernardo Bellotto (Canaletto) \u201eWidok Warszawy od strony Pragi\u201d<\/em> – (1772).
(fragment obrazu)
W zbiorach Zamku Kr\u00f3lewskiego w Warszawie \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej.
(fot. Andrzej Ring, Lech Sandzewicz)
Sygnatura: ZKW 438
Zamieszczono za zgod\u0105 Dyrekcji Zamku Kr\u00f3lewskiego \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej. W celu dalszego wykorzystania nale\u017cy kontaktowa\u0107 si\u0119 z Archiwum Zamku Kr\u00f3lewskiego \u2013 Muzeum. Rezydencja Kr\u00f3l\u00f3w i Rzeczypospolitej. <\/strong> <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n\n
\n\n\n<\/a>
(akwaforta, papier \u017ceberkowy)
fot. Piotr Ligier
Sygnatura: Gr.Pol.10030
\u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Narodowe w Warszawie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n\n\n