{"id":1638,"date":"2019-12-01T17:30:00","date_gmt":"2019-12-01T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/?p=1638"},"modified":"2020-07-22T12:22:12","modified_gmt":"2020-07-22T10:22:12","slug":"zabytek-nie-musi-miec-100-lat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/2019\/12\/01\/zabytek-nie-musi-miec-100-lat\/","title":{"rendered":"Zabytek nie musi mie\u0107 100 lat."},"content":{"rendered":"\n

Czy zastanawiali\u015bmy si\u0119, kiedy nieruchomo\u015b\u0107 lub rzecz ruchoma staj\u0105 si\u0119 zabytkami? Powszechnie utar\u0142o si\u0119 b\u0142\u0119dne stwierdzenie, \u017ce zabytek musi mie\u0107 50, czy te\u017c 100 lat. Nic bardziej nieprawdziwego. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Pomnik Syrenki Warszawskiej d\u0142uta Ludwiki Nitschowej nad Wis\u0142\u0105 (1939, model 1937)
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2019<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Definicja zabytku zosta\u0142a uj\u0119ta w Ustawie z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami, kt\u00f3ra jasno stwierdza, \u017ce zabytek to nieruchomo\u015b\u0107 lub rzecz ruchoma, ich cz\u0119\u015bci lub zespo\u0142y, b\u0119d\u0105ce dzie\u0142em cz\u0142owieka lub zwi\u0105zane z jego dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i stanowi\u0105ce \u015bwiadectwo minionej epoki b\u0105d\u017a zdarzenia, kt\u00f3rych zachowanie le\u017cy w interesie spo\u0142ecznym ze wzgl\u0119du na posiadan\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105, artystyczn\u0105 lub naukow\u0105.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Gmach przy ul. Che\u0142mskiej 30\/34 w Warszawie
(wg projektu arch. Mieczys\u0142awa \u0141okcikowskiego, lata budowy 1951-54)
GEZ ( MOK04404, Lipiec 2012)
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2019<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Jak wida\u0107 w definicji zabytku nie ma \u201emagicznych\u201d 50 lub 100 lat. Za to jest bardzo wa\u017cne stwierdzenie, \u017ce zabytek musi stanowi\u0107 \u015bwiadectwo minionej epoki. Wobec powy\u017cszego obiekty, kt\u00f3re powsta\u0142y przed 1989 rokiem (w czasach PRL) oraz spe\u0142niaj\u0105 pozosta\u0142e warunki definicji zabytku jak najbardziej s\u0105 zabytkami.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Pa\u0142ac Kultury i Nauki
Rejestr zabytk\u00f3w A-735, 2007-02-02
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2015 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Powszechne 100 lat zapewne wzi\u0119\u0142o si\u0119 z wymaga\u0144 jednorazowego pozwolenia na sta\u0142y wyw\u00f3z niekt\u00f3rych grup ponad 100 letnich zabytk\u00f3w za granic\u0119 o czym mowa w Art. 51.1 Ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 traktowano nieruchomo\u015b\u0107 jako zabytek je\u017celi mia\u0142a minimum 50 lat. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jak wynika z definicji zabytku takich ogranicze\u0144 nie ma. <\/p>\n\n\n\n

Dla przyk\u0142adu w lipcu 2019 roku do rejestru zabytk\u00f3w (pod nr A-1515) zosta\u0142 wpisany pawilon dworcowy Warszawa-Centralna (projektu Piotra Szymaniaka, Arseniusz Romanowicza) wraz z elementami zagospodarowania w obr\u0119bie strefy coko\u0142owej poza obrysem budynku tj. terenem w granicach otaczaj\u0105cego chodnika i kamiennymi murkami oraz powi\u0105zanymi z nimi wyj\u015bciami na powierzchni\u0119 z galerii. Dworzec wybudowano w latach 1972-1976. Zatem w chwili wpisania do rejestru zabytk\u00f3w mia\u0142 tylko 43 lata.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Dworzec Warszawa Centralna
(Piotr Szymaniak, Arseniusz Romanowicz 1972-76)
Rejestr zabytk\u00f3w A-1515, 2019-07-24
fot. Rafa\u0142 Adrian Kraszewski 2015 <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Mo\u017cemy te\u017c spotka\u0107 si\u0119 z sytuacj\u0105 zupe\u0142nie odwrotn\u0105, \u017ce dany obiekt b\u0119dzie bardzo stary, ale jego zachowanie nie b\u0119dzie le\u017ce\u0107 w interesie spo\u0142ecznym lub nie b\u0119dzie przedstawia\u0107 warto\u015bci historycznej, artystycznej, czy te\u017c naukowej. W\u00f3wczas w takim przypadku nie ma mowy o zabytku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy zastanawiali\u015bmy si\u0119, kiedy nieruchomo\u015b\u0107 lub rzecz ruchoma staj\u0105 si\u0119 zabytkami? Powszechnie utar\u0142o si\u0119 b\u0142\u0119dne stwierdzenie, \u017ce zabytek musi mie\u0107 50, czy te\u017c 100 lat. Nic bardziej nieprawdziwego. Definicja zabytku… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1658,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[19],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1638"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1638"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1638\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bedeker.waw.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}